{"id":64,"date":"2026-05-15T22:34:42","date_gmt":"2026-05-15T22:34:42","guid":{"rendered":"https:\/\/ontesis.info\/?page_id=64"},"modified":"2026-05-15T22:50:34","modified_gmt":"2026-05-15T22:50:34","slug":"diccionari","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ontesis.info\/?page_id=64","title":{"rendered":"Diccionari Ont\u00e8sic"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Introducci\u00f3<\/h2>\n\n\n\n<p>Ontesis utilitza un llenguatge propi per descriure conceptes relacionats amb l\u2019exist\u00e8ncia, la realitat i la consci\u00e8ncia.<\/p>\n\n\n\n<p>Aquests termes no busquen complicar el pensament.<\/p>\n\n\n\n<p>Busquen fer-lo m\u00e9s prec\u00eds.<\/p>\n\n\n\n<p>Moltes paraules tradicionals porten significats heretats que poden limitar la comprensi\u00f3. El diccionari ont\u00e8sic neix per evitar aquestes limitacions i construir una base conceptual m\u00e9s clara.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">A<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Anil<\/h2>\n\n\n\n<p>Final o dissoluci\u00f3 d\u2019un sistema, una consci\u00e8ncia o una forma d\u2019exist\u00e8ncia.<\/p>\n\n\n\n<p>En el cas dels \u00e9ssers vius, l\u2019anil correspon a la mort i a la desaparici\u00f3 del conar individual.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Asvari<\/h2>\n\n\n\n<p>Estat d\u2019equilibri, serenor i coher\u00e8ncia interna.<\/p>\n\n\n\n<p>No \u00e9s felicitat constant, sin\u00f3 viure amb claredat, acceptaci\u00f3 i pau amb un mateix.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c9s la direcci\u00f3 principal de la vida dins d\u2019Ontesis.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">C<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Conar<\/h2>\n\n\n\n<p>Consci\u00e8ncia individual.<\/p>\n\n\n\n<p>Capacitat d\u2019un \u00e9sser per:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>percebre<\/li>\n\n\n\n<li>reflexionar<\/li>\n\n\n\n<li>q\u00fcestionar<\/li>\n\n\n\n<li>i comprendre parcialment la realitat<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Conari<\/h2>\n\n\n\n<p>Coneixement i consci\u00e8ncia col\u00b7lectiva generada per m\u00faltiples conars.<\/p>\n\n\n\n<p>Inclou:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>llenguatge<\/li>\n\n\n\n<li>ci\u00e8ncia<\/li>\n\n\n\n<li>cultura<\/li>\n\n\n\n<li>experi\u00e8ncia acumulada<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>El conari permet l\u2019evoluci\u00f3 del coneixement.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">E<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Esnal<\/h2>\n\n\n\n<p>Pregunta, informaci\u00f3 o problema que no \u00e9s necessari resoldre.<\/p>\n\n\n\n<p>No tot necessita una resposta per ser compr\u00e8s o per viure amb asvari.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ezra<\/h2>\n\n\n\n<p>Gran pregunta relacionada amb:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>l\u2019exist\u00e8ncia<\/li>\n\n\n\n<li>la realitat<\/li>\n\n\n\n<li>la vida<\/li>\n\n\n\n<li>la consci\u00e8ncia<\/li>\n\n\n\n<li>el temps<\/li>\n\n\n\n<li>o el sentit de les coses<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Els ezres s\u00f3n el centre de la reflexi\u00f3 ont\u00e8sica.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">G<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Glaran<\/h2>\n\n\n\n<p>All\u00f2 inevitable.<\/p>\n\n\n\n<p>Esdeveniment que acaba passant quan el saren \u00e9s prou gran.<\/p>\n\n\n\n<p>El glaran no \u00e9s dest\u00ed ni voluntat.<br>\u00c9s conseq\u00fc\u00e8ncia.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">I<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ival<\/h2>\n\n\n\n<p>Realitat concreta generada per un xia.<\/p>\n\n\n\n<p>El nostre univers \u00e9s un ival.<\/p>\n\n\n\n<p>Poden existir m\u00faltiples ivals dins del kholos.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">K<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kholos<\/h2>\n\n\n\n<p>Tot all\u00f2 que existeix o pot existir.<\/p>\n\n\n\n<p>Marc absolut de la realitat.<\/p>\n\n\n\n<p>No \u00e9s una entitat conscient ni un creador.<br>\u00c9s el conjunt total del possible.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">L<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Laten<\/h2>\n\n\n\n<p>Estat latent i no observable anterior a un xia.<\/p>\n\n\n\n<p>No pot descriure\u2019s amb temps ni amb mesures convencionals.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Lisven<\/h2>\n\n\n\n<p>Respecte cap a un mateix.<\/p>\n\n\n\n<p>Inclou:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>autocura<\/li>\n\n\n\n<li>coher\u00e8ncia interna<\/li>\n\n\n\n<li>i abs\u00e8ncia d\u2019autodestrucci\u00f3 conscient<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u00c9s necessari per assolir l\u2019asvari.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Lisveni<\/h2>\n\n\n\n<p>Respecte cap als altres i cap a la natura.<\/p>\n\n\n\n<p>Principi \u00e8tic fonamental dins d\u2019Ontesis.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">R<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Rilad<\/h2>\n\n\n\n<p>Pregunta o problema que actualment no pot ser resolt.<\/p>\n\n\n\n<p>Ontesis accepta els rilads sense inventar respostes artificials.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">S<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Saren<\/h2>\n\n\n\n<p>Conjunt de condicions suficients perqu\u00e8 un esdeveniment sigui possible.<\/p>\n\n\n\n<p>Pot incloure:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>temps<\/li>\n\n\n\n<li>espai<\/li>\n\n\n\n<li>energia<\/li>\n\n\n\n<li>complexitat<\/li>\n\n\n\n<li>o qualsevol factor necessari<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Quan el saren \u00e9s prou gran, all\u00f2 possible tendeix a esdevenir glaran.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Savari<\/h2>\n\n\n\n<p>Interacci\u00f3 significativa entre \u00e9ssers conscients.<\/p>\n\n\n\n<p>Inclou:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>compartir<\/li>\n\n\n\n<li>comunicar<\/li>\n\n\n\n<li>estimar<\/li>\n\n\n\n<li>ajudar<\/li>\n\n\n\n<li>i construir vincles<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>El savari \u00e9s essencial per al desenvolupament del conar i de l\u2019asvari.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">V<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Varin<\/h2>\n\n\n\n<p>Variabilitat inherent als esdeveniments.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c9s la part no fixa de la realitat:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>canvi<\/li>\n\n\n\n<li>difer\u00e8ncia<\/li>\n\n\n\n<li>imprevisibilitat<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Sense varin no hi hauria evoluci\u00f3 ni transformaci\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">X<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Xia<\/h2>\n\n\n\n<p>Canvi fonamental que dona origen a una realitat.<\/p>\n\n\n\n<p>El Big Bang \u00e9s un exemple de xia.<\/p>\n\n\n\n<p>El xia marca l\u2019inici d\u2019un ival i del temps dins d\u2019aquest.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Z<\/h1>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zerti<\/h2>\n\n\n\n<p>No-manifestaci\u00f3 o abs\u00e8ncia de realitat observable.<\/p>\n\n\n\n<p>No equival exactament al \u201cno-res\u201d tradicional, sin\u00f3 a un estat sense manifestaci\u00f3 coneguda.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zina<\/h2>\n\n\n\n<p>Vida individual.<\/p>\n\n\n\n<p>Qualsevol forma de vida concreta dins d\u2019un ival.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zinali<\/h2>\n\n\n\n<p>Conjunt col\u00b7lectiu de la vida.<\/p>\n\n\n\n<p>La vida entesa com a fenomen global i interconnectat.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Principi central del diccionari ont\u00e8sic<\/h1>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Les paraules no existeixen per complicar la realitat, sin\u00f3 per descriure-la amb m\u00e9s precisi\u00f3.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Ontesis considera que entendre millor els conceptes \u00e9s el primer pas per entendre millor l\u2019exist\u00e8ncia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Introducci\u00f3 Ontesis utilitza un llenguatge propi per descriure conceptes relacionats amb l\u2019exist\u00e8ncia, la realitat i la consci\u00e8ncia. Aquests termes no busquen complicar el pensament. Busquen fer-lo m\u00e9s prec\u00eds. Moltes paraules tradicionals porten significats heretats que poden limitar la comprensi\u00f3. El diccionari ont\u00e8sic neix per evitar aquestes limitacions i construir una base conceptual m\u00e9s clara. A [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-64","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ontesis.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/64","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ontesis.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ontesis.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontesis.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontesis.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=64"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ontesis.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/64\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72,"href":"https:\/\/ontesis.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/64\/revisions\/72"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ontesis.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=64"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}